SUY NIỆM LỜI CHÚA TUẦN XVI THƯỜNG NIÊN

CHÚA NHẬT XVI THƯỜNG NIÊN A

Mt 13, 24-43

Thật-giả, tốt-xấu, tội lỗi-thánh thiện…ở đâu và thời nào cũng có, lắm khi còn rất khó phân biệt. Khi chứng kiến cái xấu, cái ác và sự dối trá ở đời…, ta khó chịu và muốn loại trừ nó ra khỏi cuộc sống này tức khắc. Nhưng Thiên Chúa có cùng quan điểm với chúng ta không? Đó là ý nghĩa mà sứ điệp lời Chúa hôm nay muốn gửi đến với chúng ta.

“Mỗi ngày có 24 giờ, trong đó có biết bao thay đổi.” Thấu hiểu điều đó nên Thiên Chúa (ông chủ ruộng) đã kêu gọi gia nhân hãy kiên nhẫn chờ đợi cho cỏ lùng và lúa tốt cùng lớn lên và sống bên cạnh nhau mãi đến ngày thu hoạch.

Các nhà tu đức đã có lý khi nói: "Thánh nhân là tội nhân biết ăn năn sám hối.". Mang thân phân con người không ai là vô tội trước Chúa, bởi lẽ  “nhân vô thập toàn”. Nhưng điều quan trọng là ta có biết sám hối ăn năn hay không? Nếu biết khiêm tốn thành tâm ăn năn sám hối thì tội nhân cũng sẽ trở thành thánh nhân và ngược lại chỉ một giây phút nông nổi làm điều xấu, tức khắc ta sẽ trở thành tội nhân.

Tạ ơn Chúa rất nhân từ đã "không muốn kẻ gian ác phải chết nhưng muốn nó ăn năn sám hối và được sống".  Xin cho chúng ta biết khiêm tốn nhận ra sự yếu đuối của phận người như thánh Phaolô đã cảm nhận: "sự thiện tôi muốn thì tôi không làm, nhưng sự ác tôi không muốn, tôi lại cứ làm." (Rm 8,19), để ta tích cực vung trồng, bảo vệ và chăm sóc cho những hạt lúa tốt nơi tâm hồn chúng ta được nẩy mầm, lớn nhanh, lớn mạnh, lớn vững chắc để đủ sức loại trừ dần những mầm móng cỏ lùng độc hại, xấu xa ra khỏi mảnh đất nơi tâm hồn chúng ta.

Thứ hai: Mt 12, 38-42.

Kinh nghiệm cho thấy: "Người buồn cảnh có vui bao giờ". Việc thay đổi con người không hệ tại ở hình thức bên ngoài, nhưng trước hết là phải thay đổi tận cõi lòng, thay đổi não trạng và cái nhìn.

Mặc dù chứng kiến bao là phép lạ Chúa Giêsu đã làm; mặc dù đã nhiều lần vỗ tay ca ngợi những lời hay ý đẹp của Chúa Giêsu, nhưng rốt cùng nhiều người Do Thái, đặc biệt là nhóm người Pha-ri-sêu và Biệt phái vẫn không tin.

Như hết cách, Chúa Giêsu đành phải thốt lên: “Thế hệ này là một thế hệ gian ác, chúng xin điềm lạ. nhưng chúng sẽ không thấy được dấu lạ nào, ngoài dấu lạ ông Gio-na”. Như một cố gắng cuối cùng, Chúa Giêsu đã dùng lại hai câu chuyện ngày xưa với hy vọng họ suy nghĩ lại mà thay đổi não trạng.

- Nhắc lại chuyện Giona ngày xưa, nhằm lưu ý họ rằng: Ngày xưa dân thành Ninivê chỉ nghe lời rao giảng miễn cưỡng của Ngôn sứ Giona. Vậy mà cả thành, từ vua đến dân, từ già đến trẻ, từ người đến súc vật đều ăn chay sám hối và khẩn xin sự tha thứ của Chúa. Vậy mà hôm nay có Người còn hơn Giona. Đấng mà Giona loan báo đã đến và rao giảng, vậy mà họ lại không để tâm ăn năn hối cải. Thật đáng buồn!

- Nhắc lại câu chuyện nữ hoàng Phương nam vượt đường xa vạn dặm, bất chấp khó khăn, tốn kém đến để diện kiến vị vua khôn ngoan là Salomon. Bà ta đã toại nguyện, hết lòng cảm phục sự khôn ngoan của nhà vua. Nhưng ở đây còn trọng hơn vua Salomon nữa, vì Người chính là sự khôn ngoan của Thiên Chúa và là vua trên hết các vị vua. Thế mà họ chẳng thèm nghe. Thật đau lòng!

Chính lòng tự mãn làm cho họ trở nên mù quáng nên đã làm hỏng hết mọi ơn phúc, vì thế không còn cách nào để tự chữa mình được nữa.

Xin cho chúng ta đừng như thế hệ Do Thái xưa, mù quáng và tự mãn. Nhưng hãy trở nên giống dân thành Ninivê và nữ hoàng Phương nam có cái nhìn ngay chính để nhận ra chân lý mà theo đuổi; cũng như biết khiêm tốn nhận mình còn nhiều khiếm khuyết, thiếu sót, tật xấu và tội lỗi, để theo sự khôn ngoan của Chúa hướng dẫn mà sửa đổi đời sống mỗi ngày nên tốt hơn.

Thứ ba: Mt 12, 46-50

Tin mừng hôm nay Chúa Giêsu đưa ra cho chúng ta biết những điều kiện cơ bản cần thiết để xứng đáng trở nên thành viên trong gia đình của Người.

Nhờ tích tích rửa tội chúng ta trở thành con Chúa và là thành viên trong GH. Nên ngoài gia đình tự nhiên liên hệ bằng huyết thống, chúng ta ta còn có một gia đình thiêng liêng nhờ được sinh ra trong đức tin. Vì thế, Tin mừng hôm nay, Chúa Giêsu khẳng định: thành viên trong gia đình của Chúa chính là những người biết “làm theo ý Cha trên trời”.

Nếu điều kiện căn bản để trở thành người con ngoan trong gia đình tự nhiên theo huyết thống, ta phải lắng nghe và thi hành điều tốt mà cha mẹ và anh chị hướng dẫn, chỉ bảo. Cũng vậy để trở thành con ngoan của Thiên Chúa và anh chị em thật sự với nhau trong gia đình thiêng liêng của đức tin, ta phải lắng nghe và thực hành Lời Chúa cùng với sự hướng dẫn của GH.

Hơn ai hết Đức Maria là người luôn để tâm lắng nghe và mau mắn thi hành thánh ý Chúa trong suốt cuộc đời mình. Nên Đức Maria trở nên kiểu mẫu cho đời sống cho chúng ta.

Khi khám phá những giọt máu trong chiếc khăn liệm thành Turin, các nhà khoa học đã chứng minh cho biết đó là loại máu B. (B là bái ái, bao dung và bình an).

Xin cho chúng ta mang lấy dòng máu của Chúa Giêsu để ta cũng biết sống bác ái, bao dung với mọi người và luôn kiến tạo sự bình an cho mình và tha nhân nhờ việc lắng nghe và thực thi lời dạy của Chúa. Có như vậy ta xứng đáng trở thành người thân của Chúa trong gia đình thiêng liêng.

Thứ tư: Kính thánh nữ Maria Magđalêna.

Ga 20, 1-2. 11-18.

Dựa trên những gì Tin mừng nói đến, chúng ta có thể gạch vài đầu dòng về thánh nữ Maria Magđalênna mà Giáo hội kính nhớ hôm nay:

- Theo Tin mừng thánh Luca thì: Thánh Maria Magđalêna sống cùng thời với Chúa Giêsu. Bà đã từng bị bệnh và bị quỷ ám, nhưng được Chúa Giêsu chữa lành và giải thoát khỏi 7 quỷ. Bà đã nhập đoàn với các bà đạo đức đi theo Chúa Giêsu để giúp đỡ Ngài trên hành trình truyền giáo. (Lc 8,2-3).

-  Bà đã theo Chúa Giêsu đến giây phút cuối cùng, nên đã chứng kiến cuộc thương khó và cái chết của Chúa Giêsu trên thập giá. (Mc 15,40).

- Bà cũng đã cẩn trọng để ý xem ông Giô-xếp hạ xác, tẩm liệm và an táng Chúa Giêsu trong mộ đá như thế nào. (Mc 15,46-47).

- Đặc biệt bài Tin mừng hôm nay cho biết bà rất yêu Chúa Giêsu.

Chính tình yêu thúc đẩy nên bà đã ra thăm mộ Chúa từ sáng sớm của ngày thứ nhất trong tuần.

Vì lòng mến yêu Chúa, bà đã hốt hoảng và khóc nức nở khi thấy ngôi mộ trống và không nhìn thấy xác Chúa đâu.

Và cũng vì yêu Chúa, bà đã tìm đủ mọi cách để tìm lại Người như: trình bày nỗi lòng với hai Thiên Thần: "Người ta đã lấy mất Chúa tôi rồi”; cũng như hỏi xem hai Thiên Thần có biết Chúa Giêsu đâu không?.

Dù lệ rơi có làm cho đôi mắt bà trở nên lờ mờ không nhận ra Chúa. Nhưng với con tim nhạy bén, bà vẫn đủ sáng suốt để nhận ra tiếng Chúa gọi: “Maria!”. Trong niềm vui sướng và với lòng yêu mến chân thành, bà muốn giữ Chúa ở lại mãi bên mình. Nhưng Chúa Phục sinh bảo bà: "Đừng giữ Thầy lại...", mà hãy ra đi để gặp gỡ và chia sẻ về những điều mà mình đã thấy và kể lại những điều Người đã nói!

Mong rằng mỗi chúng ta cũng có được tình yêu Chúa một cách nồng nàn như thánh nữ Maria Magđalêna.

Ước rằng mỗi chúng ta cũng luôn sẵn sàng bước theo Chúa đến cùng trong bất cứ cảnh huống nào trong cuộc sống theo gương thánh nữ Maria Magđalêna.

 Xin cho chúng ta cũng biết thao thức được ở bên Chúa, Đấng mà ta yêu mến. Nhất là biết đem niềm vui phục sinh đến cho những ai đang sống trong cảnh đau buồn, thất vọng, vì đó là cách thức ta thể hiện tình yêu đối với Chúa cụ thể nhất.

Thứ năm: Mt 13, 10-17.

Khi muốn nói điều gì khó nói, người ta hay dùng cách ví von.

Khi muốn thổ lộ tâm tình sâu kín, người ta hay nhờ đến câu chuyện.

Khi muốn diễn tả chân lý tròn đầy, Chúa Giêsu lại dùng đến dụ ngôn.

Dụ ngôn chính là cách diễn đạt chân lý về "mầu nhiệm nước trời" dễ hiểu nhất.

Do dụ ngôn mang ý tưởng so sánh và diễn đạt khía cạnh khó hiểu nên chỉ những ai cố công tìm hiểu mới có thể nhận ra được giá trị chân lý siêu việt mà Chúa Giêsu muốn nói đến. Nhưng hình như những lời giảng dạy của Chúa Giêsu bằng dụ ngôn không được dân chúng đón nhận cách tích cực. Đa phần họ nghe cho vui tai thôi chứ không ra công tìm hiểu. Vì thế Chúa Giêsu đã không ngần ngại nói thẳng: "Họ nhìn mà không nhìn, nghe mà không nghe, không hiểu". Duy chỉ có các tông đồ là những người tích cực chủ động muốn nghe và tìm hiểu lời giảng dạy của Chúa, nên họ được mạc khải cho biết về mầu nhiệm nước trời. Chắc chắn Chúa Giêsu không cố tình dùng dụ ngôn nhằm gây khó dễ cho người nghe, nhưng là để xác định xem ai là người thiện chí thì mới xứng đáng hiểu lời vàng ngọc, châu báo của Chúa dạy.

Nhìn thấy Chúa và Nghe được Lời Chúa quả là diễm phúc lớn lao cho những người sống cùng thời với Chúa Giêsu rồi. Bởi lẽ "nhiều ngôn sứ và nhiều người công chính đã mong mỏi được thấy điều anh em thấy mà không được thấy, nghe điều anh em đang nghe mà không được nghe".  Tuy nhiên nếu nhìn mà không thấy, nghe mà không hiểu thì quả là một bất hạnh to lớn.

Chúng ta là những người thật hạnh phúc vì được vinh dự được lắng nghe, gặp gỡ và đón nhận Mình Thánh Chúa hằng ngày qua thánh lễ.

Xin cho chúng ta biết siêng năng tham dự thánh lễ với lòng khao khát được nghe lời Chúa và đón nhận chính Chúa vào tâm hồn, nhờ đó ta cảm nếm được niềm hạnh phúc sâu xa trong cuộc đời này.

Thứ sáu: Mt 13, 18-23

Chúa Giêsu thường dùng những hình ảnh rất gần gũi và quen thuộc để nói lên thực tại của cuộc sống. Cụ thể bài Tin mừng hôm nay Chúa dùng hình ảnh người nông phu ra đi gieo hạt giống.

Với hình ảnh người đi gieo hạt, Chúa Giêsu muốn nói đến lòng quảng đại hào phóng của một vị Thiên Chúa. Ngài sẵn sàng gieo vãi hạt giống Lời Chúa vào bất cứ nơi đâu, dẫu biết rằng những nơi ấy có thể không sinh hoa kết quả.

Với hình ảnh môi trường mà hạt giống được gieo vào, Chúa Giêsu muốn ám chỉ đến tâm hồn của con người. Môi trường ấy, Chúa Giêsu cho biết có nhiều loại. Có loại lề đường, có loại sỏi đá, có thứ gai góc..., nhưng cũng có loại đất tốt.

Hạt giống Lời Chúa thì luôn tốt, có khả năng phát triển và sinh nhiều bông hạt. Người gieo vãi hạt giống ấy là Thiên Chúa thì luôn hào phóng và quảng đại không so đo tính toán. Điều quan trọng còn lại là môi trường lòng người có chuẩn bị sẵn sàng để tiếp nhận hạt giống Lời Chúa hay không?

Nếu tâm hồn mỗi người chúng ta chính là mảnh đất tiếp nhận hạt giống Lời Chúa; thì giờ đây ta cần xét xem mảnh đất tâm hồn của ta là loại đất nào?

- Nếu tâm hồn ta còn mang nặng những thành kiến, cố chấp, bảo thủ, ngại thay đổi bản thân theo lời dạy của Chúa và Giáo Hội, thì mảnh đất tâm hồn ta đang thuộc dạng vệ đường. 

- Nếu tâm hồn chúng ta còn có những bất hòa, phân biệt, chia rẽ, đánh mất tình hiệp thông với tha nhân thì mảnh đất tâm hồn chúng ta vẫn còn nhiều gai gốc. 

- Nếu tâm hồn chúng ta còn sống ích kỉ, kiêu căng, bất công, thiếu bác ái với tha nhân thì mảnh đất tâm hồn của ta còn nhiều sỏi đá.

Xin Chúa thương biến đổi mảnh đất tâm hồn chúng con được nên màu mở để hạt giống Lời Chúa gieo vãi vào có cơ may mọc lên, phát triển vững mạnh và sinh được nhiều bông hạt tốt tươi qua những việc làm tốt lành, đem lại niềm vui, hạnh phúc cho nhiều người.

Thứ bảy: Kính thánh Giacôbê Tông đồ.

Mt 20, 20-28.

Mừng kính Thánh Giacôbê tông đồ hôm nay, chúng ta cùng nhau liệt kê vài nét chính liên quan đến con người của thánh nhân mà tin mừng đã nói đến.

- Thánh Giacôbê là anh ruột của thánh Gioan, quê ở làng Bếtsaiđa, cùng quê với Phêrô và Anrê. Cha ngài là ông Dêbêđê làm nghề chài lưới. Mẹ ngài là bà Salômê, một người phụ nữ đạo đức được nhắc trong thánh kinh.

- Ngài là một trong 4 môn đệ đầu tiên được Chúa Giêsu kêu gọi theo Ngài trên biển hồ Têbêria. Không ngần ngại do dự, Giacôbê đã lập tức bỏ lại tất cả để đi theo Chúa.

- Trong số 12 tông đồ, ngài là một trong ba môn đệ thân tín và gần gũi Chúa Giêsu nhất. Ngài được diễm phúc chứng kiến Chúa biến hình trên núi Tabo, được chứng kiến Chúa phục sinh con gái ông Gia-ia, được Chúa sai đi sửa soạn bữa tiệc cuối cùng; ngài cũng được hiện diện cùng với Chúa trong vườn cây dầu và chứng kiến giây phút sợ hãi nhất của Thầy Giêsu. Nhất là vinh dự được làm tông đồ đầu tiên hiến mạng sống để làm chứng cho tin mừng.

- Nhắc đến tông đồ Giacôbê ai trong chúng ta cũng đều nhớ đến hai tính xấu nổi bật nơi con người ông.

Thứ nhất: ông là một con người nóng tính.

Một lần Chúa Giêsu cùng các môn đệ lên Giêrusalem, vì phải đi ngang qua Samaria. Do đường xa nên Chúa Giêsu sai ông cùng Gioan đi trước để chuẩn bị chỗ ở. Nhưng những người trong thành quyết liệt từ chối không cho thầy trò nghỉ trọ. Lý do vì họ không ưa thích người Do Thái. Tông đồ Giacôbê rất tức giận, nên khi trở lại gặp Chúa Giêsu, ông xin Chúa khiến lữa từ trời xuống để thiêu đốt cả dân thành ấy. Nhưng Chúa không  làm theo ý của ông. Trái lại Ngài quở trách ông là "con của sấm sét". Sau đó thầy trò sang đường khác tiếp tục cuộc hành trình.

Thứ hai ông là con người đam mê quyền lực.

Mặc dù Giacôbê đã theo Chúa, được Chúa dạy bảo và huấn luyện nhiều, nhưng trong đầu các ông vẫn còn mang nặng đam mê quyền lực.

Do đó đã có lần chính ông và Gioan trực tiếp đến xin Chúa cho ngồi hai bên tả hữu trong nước của Chúa, ngay sau khi Chúa Giêsu loan báo về cuộc khổ nạn của Ngài. Thật quá đáng!

Càng quá đáng hơn khi hai anh em ông nhờ cậy chính người mẹ mình đi cửa sau để xin Chúa cho hai anh em ông được ngồi vào hai chiếc ghế bên cạnh Chúa, một khi giang sơn thuộc về tay Chúa.

Với Chúa Giêsu phấn đấu để được hiểu biết hơn, tài giỏi hơn, tốt lành hơn nhằm phục vụ lợi ích cho mình, cho người, cho xã hội và Giáo Hội là việc tốt, nên làm.

Nhưng nổ lực tranh đấu để đứng đầu nhằm thống trị mọi người, để tạo uy thế cho mình, để được tư lợi và bắt mọi người phục vụ cho quyền lợi cá nhân quả là điều đáng lên án. Nhưng càng đáng khiển trách hơn đối với những ai khi thấy người khác tài giỏi hơn mình, tốt lành hơn mình, thành công hơn mình mà tỏ ra ghen tị, khó chịu, tức giận… để tìm cách triệt hạ. Hạng người ấy chỉ đáng là kẻ tiểu nhân.

Xin cho chúng ta biết dùng tính nóng của mình để không nhằm làm điều xấu gây phương hại đến tha nhân, nhưng biết điều hướng tính nóng ấy để xả thân làm những việc lành và loan báo tin mừng theo gương thánh Giacôbê tông đồ .

 Xin cho chúng ta cũng ý thức rằng: làm lớn không phải là để thống trị hà khắc người khác, nhưng là để phục vụ vô vị lợi trong tinh thần khiêm tốn. Nhất là đừng vì lòng ghen tị mà tìm mọi cách để hạ bệ hay ngăn bước tiến anh em mình.

SUY NIỆM LỜI CHÚA TUẦN XV THƯỜNG NIÊN

CHÚA NHẬT XV THƯỜNG NIÊN A

Mt 13, 1-23

Tin mừng hôm nay, Chúa Giêsu dùng dụ ngôn người gieo giống để nói lên lòng hào phóng của Thiên Chúa. Ngài không ngần ngại gieo vãi hạt giống Lời của Ngài vào trong mọi tâm hồn, với hy vọng Lời của Ngài được thấm đẫm vào trong mọi mảnh đất tâm hồn và sinh nhiều hoa trái dồi dào.

Hiệp dâng thánh lễ hôm nay, chúng ta cầu xin Chúa cho mỗi người chúng ta luôn biết chuẩn bị mãnh đất tâm hồn mình thật tốt bằng cách tích cực lắng nghe, học hỏi, suy niệm và đem ra thực hành Lời Chúa với mong muốn hạt giống Lời Chúa sinh được nhiều hoa trái tốt lành trong cuộc đời mình.

Chúa Giêsu thường dùng những hình ảnh rất gần gũi, quen thuộc để nói lên thực tại của cuộc sống. Cụ thể bài Tin mừng hôm nay Chúa dùng hình ảnh người nông phu ra đi gieo hạt giống.

Với hình ảnh người đi gieo hạt giống, Chúa Giêsu muốn nói đến lòng quảng đại hào phóng của một vị Thiên Chúa giàu lòng xót thương. Ngài sẵn sàng gieo vãi hạt giống Lời Chúa vào bất cứ nơi đâu, dẫu biết rằng rất có thể những nơi ấy sẽ không sinh hoa kết quả tốt đẹp.

Với hình ảnh môi trường mà hạt giống được gieo vào, Chúa Giêsu muốn ám chỉ đến tâm hồn của mỗi người chúng ta. Môi trường ấy, Chúa Giêsu cho biết có nhiều loại. Có loại lề đường, có loại sỏi đá, có thứ gai góc..., nhưng cũng có loại đất tốt.

Hạt giống là Lời Chúa thì luôn tốt, có khả năng phát triển mạnh và sinh nhiều bông hạt tốt lành.

Người gieo vãi hạt giống ấy là Thiên Chúa thì luôn hào phóng và quảng đại không so đo tính toán. Điều quan trọng còn lại là môi trường lòng người có chuẩn bị sẵn sàng để tiếp nhận hạt giống Lời Chúa hay không?

Nếu tâm hồn mỗi người chúng ta chính là mảnh đất tiếp nhận hạt giống Lời Chúa. Thì giờ đây ta cần xét xem mảnh đất tâm hồn của ta là loại đất nào?

- Rất có thể tâm hồn ta còn mang nặng những thành kiến, cố chấp, bảo thủ, ngại thay đổi bản thân theo lời dạy của Chúa và Giáo Hội, thì mảnh đất tâm hồn của ta đang thuộc dạng vệ đường. 

- Rất có thể tâm hồn chúng ta còn có những bất hòa, phân biệt, chia rẽ, đánh mất tình hiệp thông với tha nhân, thì mảnh đất tâm hồn chúng ta vẫn còn nhiều gai gốc. 

- Rất có thể tâm hồn chúng ta còn sống ích kỉ, kiêu căng, bất công, thiếu bác ái với tha nhân, thì mảnh đất tâm hồn của ta còn nhiều sỏi đá.

Xin Chúa cho mảnh đất tâm hồn của chúng ta là mảnh đất màu mở, để hạt giống Lời Chúa có cơ may đâm rễ sâu, mọc lên, phát triển vững mạnh và sinh nhiều bông hạt qua những việc làm tốt lành của chúng ta.

Truyện kể:

Trong một vườn nho kia có một gốc nho bị tàn héo đang khi các cây nho khác lại vẫn xanh tốt. Người làm vườn đã mất nhiều công sức đào sới đất chung quanh, rắc phân tro và tưới nước hằng ngày cho cây nho này. Nhưng sau một thời gian mà cây nho vẫn èo uột không sinh hoa trái. Cuối cùng ông đã đào bật gốc nho lên thì phát hiện ra có một miếng tôn nằm dưới gốc cây, khiến rễ cây không cắm sâu xuống đất để hút được các chất bổ dưỡng. Từ lúc lấy miếng tôn kia đi thì cây nho đã bắt đầu xanh tốt và sinh hoa trái như các cây nho khác. Cuộc đời chúng ta cũng vậy: Nếu sau một thời gian dài theo đạo, mà chúng ta vẫn như cây nho tàn úa không sinh hoa trái là các việc lành, không sống công bình nhân ái hơn anh em lương dân… là do chúng ta đã không chịu lắng nghe Lời Chúa, không suy niệm để tìm hiểu và không quyết tâm sống theo ý Chúa muốn. 

Thứ hai: Mt 10, 34-11,1

Tin mừng hôm nay, Chúa Giêsu chỉ dạy chúng ta những giáo huấn quan trọng, nếu cố gắng thi hành, ta mới xứng danh là môn đệ Chúa và sẽ lãnh nhận được phần thưởng cao quý Chúa ban hơn những gì chúng ta mong đợi. 

1. Giáo huấn thứ nhất, đó là yêu Chúa trên hết mọi sự: “Ai yêu cha hay yêu mẹ hơn Thầy, thì không xứng với Thầy. Ai yêu con trai hay con gái mình hơn Thầy, thì không xứng với Thầy.” Với Giáo huấn này, Chúa Giêsu đòi buộc chúng ta phải đặt Ngài làm ưu tiên trong mọi chọn lựa của mình.

Có ưu tiên chọn Chúa là số một, ta mới dành cho Chúa một địa vị cao quý nhất trong trái tim của mình. TC là Đấng Tạo Hóa nên đáng được chúng ta yêu mến và tôn thờ trên hết mọi sự và mọi loài. Chính vì thế GH dạy chúng ta khi buộc phải chọn lựa giữa Chúa và tình thân, giữa ý muốn của Chúa và của cha mẹ… thì ta phải ưu tiên nghe theo Chúa và sống cho Chúa. Rất có thể khi chọn lựa như thế sẽ dẫn đến những hệ lụy mà ta không mong muốn, đó là:

- Gây ra sự chia rẽ giữa những người trong cùng một gia đình như: “với cha mình, giữa con gái với mẹ, giữa con dâu với mẹ chồng.” Nhưng nếu không chấp nhận như thế thì ta không xứng đáng với tình yêu của Chúa: "Ai yêu cha hay yêu mẹ hơn Thầy, thì không xứng với Thầy. Ai yêu con trai hay con gái mình hơn Thầy, thì không xứng với Thầy.”.

- Khi sống trọn tình vẹn nghĩa với Chúa, ta còn phải chấp nhận nhiều thiệt thòi và phải đối mặt với bao là thử thách nữa, ngay cả phải hy sinh mạng sống mình:“ 

2. Giáo huấn thứ hai là yêu tha nhân “như Chúa yêu”: “Ai đón tiếp anh em là đón tiếp Thầy, và ai đón tiếp Thầy là đón tiếp Ðấng đã sai Thầy… Và ai cho một trong những kẻ bé nhỏ này uống, dù chỉ là một chén nước lã mà thôi, vì kẻ ấy là môn đệ của Thầy.”

Mọi người đều được Chúa dựng nên giống hình ảnh Chúa. Cho dẫu người ấy là ai và họ như thế nào? thì họ vẫn được Chúa yêu thương tạo dựng, cứu chuộc và thánh hóa, nên ta cần phải đón tiếp họ với tấm lòng trân quý, tôn trọng như đón nhận chính Chúa vậy. Đón tiếp tha nhân theo tinh thần của Chúa chính là cách thế biểu lộ tình yêu rõ ràng nhất.

Khi nhập thể làm người, Chúa Giêsu đã không ngại sinh-sống và chết nghèo. Chính vì thế Ngài rất hiểu và đồng cảm với những ai bé nhỏ, nghèo hèn nên Ngài cũng đã ân cần đón tiếp mọi người, trong đó Ngài ưu tiên cho những người bé nhỏ, đau khổ và nghèo hèn. Vì thế Ngài mời gọi chúng ta cũng hãy mở lòng để đón tiếp và giúp đỡ những ai bé nhỏ, nghèo nàn: “Ai cho một trong những kẻ bé nhỏ này uống, dù chỉ là một chén nước lã mà thôi, vì kẻ ấy là môn đệ của Thầy.”

Trong đức tin, GH dạy cho ta biết mọi người là anh em con cùng một Cha trên trời. Do đó, ta cần phải có trách nhiệm yêu thương, cảm thông và giúp đỡ mọi người, nhất là những người bé nhỏ và nghèo hèn. Khi giúp đỡ những người bé nhỏ, nghèo hèn là ta giúp đỡ chính Chúa, yêu thương họ là yêu thương Chúa, tôn trọng họ là tôn trọng Chúa; ngược lại ta xem thường họ là xem thường Chúa và không giúp họ là không giúp đỡ Chúa. Chúa Giêsu cũng đã hứa cho những ai biết mở lòng yêu thương, đón tiếp mọi người, nhất là những người bé nhỏ và nghèo khổ, thì ta sẽ được Thiên Chúa trao ban cho những phần thưởng cao quý, tương xứng và hơn cả những gì chúng ta trao ban cho anh em mình: “Ai đón tiếp một ngôn sứ, vì người ấy là ngôn sứ, thì sẽ được lãnh thưởng dành cho bậc ngôn sứ ; ai đón tiếp một người công chính, vì người ấy là người công chính, thì sẽ được lãnh phần thưởng dành cho bậc công chính. Và ai cho một trong những kẻ bé nhỏ này uống, dù chỉ là một chén nước lã mà thôi, vì kẻ ấy là môn đệ của Thầy, thì Thầy bảo thật anh em, người đó sẽ không mất phần thưởng đâu".

Xin Chúa cho chúng ta luôn biết nỗ lực thi hành thật tốt những giáo huấn của Chúa, với mong muốn trở nên môn đệ đích thực của Người và nhờ đó ta mới xứng đáng được Chúa ân thưởng những hồng ân cao quý.

Suy niệm 2:

Điều kiện nào để trở nên người môn đệ chân chính của Chúa Giêsu? Tin mừng hôm nay, Chúa Giêsu đưa ra những điều kiện hết sức khó hiểu, khiến cho ta phải ngỡ ngàng:

- Ngỡ ngàng vì phải yêu Chúa hơn tình thân: Trong cuộc sống có lẽ không có gì quý giá cho bằng tình thân. Tình máu mủ ruột thịt trong cùng một gia đình lại càng cao trọng dường nào. Thế nhưng, nếu vì lý do niềm tin khác biệt mà đưa đến bất đồng giữa các thành viên trong gia đình, thì người tin Chúa phải can đảm đón nhận sự thù ghét, chống đối và loại trừ của tình thân để ưu tiên chọn Chúa làm lẽ sống cho mình thì mới xứng đáng là môn đệ chân chính của Người. “Kẻ nào yêu mến cha mẹ hơn Thầy, thì chẳng xứng đáng với Thầy. Kẻ nào yêu con trai con gái hơn Thầy, thì chẳng xứng đáng với Thầy”.

- Ngỡ ngàng vì đặt Chúa lên trên mạng sống mình: Dân gian có câu: “người sống hơn đống vàng”. Điều này cho thấy mạng sống mang một giá trị hết quý báo mà không có một thứ vật chất nào trên trần gian có thể sánh ví được. Do đó người ta có thể đánh đổi tất cả để bảo vệ mạng sống mình. Vậy mà Chúa Giêsu lại đòi hỏi những ai muốn làm môn đệ của Người phải sẵn sàng hy sinh mạng sống vì Người, thì mới xứng đáng. Tuy nhiên cái giá hy sinh ấy sẽ vô nghĩa nhưng là dấu chứng tình yêu trung thành mà ta dành cho Chúa, nên mới xứng đáng được Chúa ban thưởng phần phúc đời đời. “Kẻ nào cố tìm mạng sống mình thì sẽ mất, và kẻ nào đành mất mạng sống mình vì Thầy, thì sẽ tìm lại được nó”.

- Ngỡ ngàng vì phải trân quý những người bé nhỏ hơn cả bản thân mình.

Cuộc sống người ta thường coi trọng những ai giàu sang, danh vọng, chức quyền… Còn những người nghèo khó, bé nhỏ, bệnh tật…thì luôn bị mọi người xem thường. Nếu phải hy sinh thời giờ, sức khỏe và tiền bạc… để tiếp đón một ai đó thì thành phần mà ta ưu tiên chắc hẳn là những người giàu sang, chức cao, quyền trọng, bởi lẽ họ mới đem lại ích lợi cho ta. Còn những người bé nhỏ, nghèo hèn, cô thế cô thân… đón tiếp họ sẽ không đem lại lợi lộc gì cho ta, trái lại còn gây ra rất nhiều phiền phức, hao công tốn của. Do đó những người nghèo, bệnh tật, cô thế cô thân thường bị ngược đãi.

Nhưng vì muốn chúng ta tôn trọng phẩm giá của mỗi người và chớ khinh thường bất cứ một ai, nhất là những con người bé nhỏ, nghèo hèn, cô thế cô thân… nên Chúa Giêsu đã tự đặt mình vào vị thế của những người ấy để luôn nhắc nhở chúng ta rằng: họ chính là hình ảnh của Chúa nên đáng được tôn trọng và nhiệt tình tiếp đón với lòng quý mến. Nếu ta thực hiện được như thế, Chúa Giêsu hứa sẽ ban lại cho ta phần thưởng xứng đáng với lòng quảng đại mà chúng ta dành cho họ.

Xin cho chúng ta luôn biết đặt Chúa vào vị trí cao nhất trong cuộc đời, để sẵn sàng khướt từ mọi hình thức đi ngược lại với những đòi hỏi của Chúa. Và xin Chúa ban cho ta có được tình yêu Chúa nồng nàn, để ta dám sống chết cho Chúa, hầu xứng danh là môn đệ chân chính của Người.

Thứ ba: Mt 11, 20-24

Chúa Giê-su xuống thế làm người. Sau 30 năm sống ẩn dật, Người ra đi rao giảng Tin Mừng, mạc khải về Thiên Chúa Cha, kêu gọi mọi người sám hối và tin vào Tin Mừng. Những thành như Corozain, Bethsaiđa hay Capharnaum là những nơi diễm phúc vì được nghe những lời giáo huấn của Chúa, được chứng kiến những phép lạ Chúa làm. Nhưng những con người ở những thành này lại lòng chai dạ đá, cứng đầu cứng cổ, khước từ những lời giảng dạy của Chúa Giêsu. Thế là Chúa phải thốt lên những lời quở trách xem ra rất nặng nề: “khốn cho ngươi!”. Giả như Chúa đến những thành dân ngoại như Tyrô và Siđon để rao giảng thì họ đã ăn năn sám hối và tin vào Chúa từ lâu rồi. Vì thế, trong ngày phán xét những thành như Tyrô và Siđon sẽ được xét xử khoan hồng hơn những thành ấy.

Vì sao dân chúng trong những thành Corozain, Bethsaiđa hay Capharnaum lại không chịu ăn năn sám hối và tin theo Chúa? Có thể vì họ biết quá rõ con người Chúa Giê-su. Một con người xuất thân từ một gia đình nghèo ở một làng quê hẻo lánh và nghèo khổ; con của một bác thợ mộc tầm thường nên bị xem thường; cũng có thể vì kiêu ngạo, tự hào cho mình là dân riêng của Chúa, là con cháu của tổ phụ Abraham, nên sẽ được Thiên Chúa nâng lên đến tận trời cao. Vì lẽ ấy họ đánh mất đi cơ hội nhận lấy món quà cứu độ mà Chúa mang đến.

Những lời chúc dữ của Chúa Giê-su dành cho những thành như Corozain, Bethsaiđa hay Capharnaum cũng là bài học cho chúng ta hôm nay. Chúng ta cũng được Chúa chọn làm dân riêng khi lãnh nhận bí tích Rửa Tội, được gia nhập vào cộng đoàn Hội Thánh, được lắng nghe Lời Chúa, được Hội Thánh dạy dỗ và hướng dẫn, nhất là Chúa ban cho chúng ta chính Mình và Máu Chúa để dưỡng nuôi linh hồn. Thế nhưng, đời sống của chúng ta nhiều khi chẳng khác gì một người không biết Chúa, có khi còn tệ hơn nữa. Chỉ biết bon chen, tranh giành, lọc lừa, mưu mô xảo quyệt như người đời, mà sẵn sàng khước từ những lời giáo huấn của Chúa và Hội Thánh hướng dẫn để sám hối và đổi mới đời sống.

Lạy Chúa, xin cho chúng con luôn biết nhận ra con người yếu đuối mong manh với những giới hạn của bản thân, để luôn đón nhận những lời dạy dỗ bảo ban của Chúa.  Đồng thời, xin Chúa ban ơn can đảm giúp chúng con thực tâm sám hối ăn năn canh tân đổi mới đời sống để xứng đáng đón nhận những lời chúc phúc của Chúa.

Thứ tư: Mt 11, 25-27

Quê hương thật của chúng ta là ở Nước Trời. Cuộc sống ở trần gian chỉ là một cuộc lữ hành. Cho dù ở trần gian này có hạnh phúc thế nào đi nữa, rồi cũng sẽ qua đi; của cải vật chất nhiều bao nhiêu rồi cũng sẽ tiêu tan khi ta nhắm mắt xuôi tay. Tiền bạc chỉ là phương tiện chứ không là ông chủ nên ta phải biết sử dụng làm sao để đạt được Nước Trời mai sau, mới là người khôn ngoan.

Tất cả những điều ấy, không phải ai cũng hiểu được. Chỉ những người có tâm hồn đơn sơ bé nhỏ mới nhận ra những mầu nhiệm của nước trời. Không phải Thiên Chúa không mạc khải cho những nhà thông thái, nhưng vì họ tự hào về sự hiểu biết của mình nên không màng đến lời hướng dẫn của Chúa. Ơn Thiên Chúa ban giống như mưa từ trời rơi xuống, ai biết đem đồ ra hứng thì mới lấy được nước mưa. Một ly nước đã đầy làm sao có thể đổ thêm nước vào nữa, có đổ vào thì nó cũng tràn ra ngoài; cũng thế tâm hồn của một người đã bị lấp đầy bởi những hiểu biết thế gian và đầu óc bị nhét đầy bởi tính tự mãn thì làm sao thấu hiểu được những điều cao siêu mà Thiên Chúa mạc khải.

Các môn đệ là những người có phúc. Vì các môn đệ đang sống cùng thời với Chúa nên lắng nghe được những lời giáo huấn của Chúa. Chúa Giê-su chính là mạc khải cuối cùng và là mạc khải trọn vẹn của Thiên Chúa dành cho nhân loại. Điều mà các ngôn sứ và vua chúa thời cựu ước hằng ao ước thấy và nghe thì không được diễm phúc như các môn đệ.

Cũng thật hạnh phúc cho mỗi người chúng ta. Ngày hôm nay chúng ta sống trong thời tân ước, chúng ta không còn phải chờ đợi một mạc khải nào nữa từ Thiên Chúa. Chính Chúa Giê-su đã đến, Người chính là mạc khải trọn vẹn và cuối cùng về Thiên Chúa cho chúng ta, như có lần Người đã từng phán: “Ai thấy Thầy là thấy Chúa Cha”.  Thế mà nhiều khi chúng ta lại còn đi tìm kiếm những mạc khải khác, chúng ta còn tin vào những ma thuật bói toán, những suy đoán này nọ… chỉ vì niềm tin nơi Thiên Chúa của chúng ta còn quá yếu ớt.

Xin Chúa củng cố và gia tăng lòng tin nơi chúng con, để chúng con cảm thấy hạnh phúc được gọi Thiên Chúa là Cha, cảm nhận Chúa thật gần gũi và luôn hiện diện với chúng con trong cuộc sống hằng ngày. Còn gì hơn, khi chúng con được nghe chính Chúa dạy dỗ và hướng dẫn, được chính Chúa nuôi dưỡng bằng Mình Thánh Chúa mỗi khi tham dự thánh lễ; đó là điều mà bao người mơ ước nhưng không được. Xin Chúa cũng soi lòng mở trí giúp chúng con hiểu rằng cuộc sống ở trần gian này chỉ là tạm bợ, chóng qua, đích điểm và mục đích cuối cùng của chúng con chính là phần thưởng Nước Trời, để chúng con luôn biết sống theo thánh ý Chúa.

Thứ năm: Mt 11, 28-30

Mang trong mình con tim nhân loại nên Chúa Giêsu cảm thấy chạnh lòng và xót thương với những ai đang sống trong tình cảnh vất vả: “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời”; sẵn sàng đổi lấy sức lực và mồ môi để có được chén cơm manh áo từng ngày.

Với thân phận con người, ngoại trừ tội lỗi, Chúa Giêsu cũng đã từng cảm nếm được thế nào là gánh nặng của những bổn phận và trách nhiệm: với Chúa, với gia đình, với GH và xã hội. Chính vì thế mà Tin mừng hôm nay, Chúa Giêsu tha thiết mời gọi tất cả những ai đang phải vất vả lầm than; những người đang mang trên vai mình những gánh nặng của cuộc đời, hãy đến với Ngài để Ngài nâng đỡ và bổ sức cho.

Chúa Giêsu không hứa sẽ cất khỏi những vất vả lo toan vì cuộc sống và cũng không kề vai gánh thay cho chúng ta những gánh nặng của cuộc đời. Nhưng Ngài hứa sẽ ban ơn cho ta đủ sức vượt thắng những nhọc nhằn và gánh nặng vai mang. Bởi vì Ngài là Thiên Chúa quyền năng.

Hãy siêng năng tìm đến Chúa Giêsu để học nơi Ngài bài học của hiền lành và khiêm nhượng trong lòng để chống lại kiêu ngạo và háo thắng. Bởi chính vì kiêu ngạo mà nguyên tổ đã gây nên hậu quả là đau khổ và cái chết và chỉ vì háo thắng nên Cain đã nhẫn tâm giết chết Abel em mình. Chỉ khi nào chúng ta học được bài học hiền lành và khiêm nhượng nơi Chúa Giêsu lúc ấy ta mới cảm thấy bình an nơi tâm hồn cho dù phải đối mặt với những vất vả và gánh nặng cuộc đời.

Hãy đến với Chúa Giêsu để mang lấy ách của Chúa. Đó là ách của tình yêu. Chính sức mạnh tình yêu sẽ giúp chúng ta dễ dàng tiến bước trên con đường hẹp, đường thập giá theo gương Chúa Giêsu. Nhưng đó lại là con đường dẫn đến vinh quang và hạnh phúc đích thực.

Xin Chúa cho chúng ta biết sống hiền lành và khiêm tốn trước Chúa, tha nhân và lương tâm. Nhất là xin cho ta có được đức tin vững mạnh để can đảm đi theo Chúa đến cùng trong việc thực thi giới luật tình yêu mà Chúa chỉ dạy, nhờ đó ta mới xứng đáng đón nhận hạnh phúc nước trời.

Thứ sáu: Mt 12, 1-8

Tin mừng hôm nay trình thuật về cuộc tranh luận giữa Chúa Giêsu và những người Pharisêu.

Lý do xảy ra cuộc tranh luận là vì các môn đệ Chúa Giêsu bứt bông lúa ăn cho đỡ đói vào ngày Sabát. Nguyên nhân chính của cuộc tranh luận này là vì bất đồng quan điểm:

- Với những người Pharisêu giữ ngày Sabát là điều hết sức quan trọng. Ai vi phạm ngày này có thể bị xử tử (x. Xh 31,14), bị ném đá (x. Ds 15,32-36). Bứt bông lúa để ăn là một hành động không thể chấp nhận được. Mặc dù theo sách Đệ Nhị Luật (23,26) thì hành động này được phép làm: “Khi vào đồng lúa của người đồng loại, anh em có thể lấy tay bứt bông lúa”. Nhưng vì đố kỵ, ghen ghét Chúa Giêsu nên họ cho rằng việc bứt lúa và vò trong tay cũng giống với hành vi gặt và xay lúa, mà gặt và xay lúa là một trong ba mươi chín việc không được phép làm ngày Sabát.

- Còn Chúa Giêsu thì cho rằng: Thiên Chúa lập nên ngày Sabát để loài người có thời gian nghỉ ngơi hầu nhớ đến công trình tạo dựng và giải phóng của Ngài (Đnl 5,14-15). Ngày Sabát đúng là ngày của Chúa, dành cho Chúa, nhưng nó cũng là ngày phục vụ nhu cầu lợi ích cho con người và vì con người: "Ngày Sabát được đặt ra vì con người". Do đó việc các môn đệ Chúa bứt lúa ăn cho đỡ đói trong ngày Sabát là một nhu cầu chính đáng vì nó phục vụ lợi ích cho con người. Chính vua Đavít và đoàn tùy tùng cũng đã vào đền thờ và đã lấy bánh dâng tiến để ăn khi bụng đói. Nhưng vì ghen ghét và hận thù đã làm cho những người Pharisêu trở nên mù quáng mà quên đi mục đích chính của việc giữ luật ngày Sabát.

Để giúp cho những người Pharisêu có cái nhìn đúng đắn về mục đích của luật, Giêsu đã không ngần ngại đối đầu với họ cho đến cùng, dù có phải trả giá bằng cái chết trên Thập giá, tất cả là để minh chứng rằng: chỉ có một lề luật duy nhất để tuân giữ, đó là luật yêu thương, và chỉ có một giá trị cao cả nhất để sống và chết cho, đó là tình yêu. Sống "yêu thương là chu toàn lề luật" (Rm 13,10).

Xin Chúa loại trừ nơi chúng ta những đố kỵ, ghen ghét tầm thường để chúng ta có được cái nhìn trong sáng đúng đắn. Và xin Chúa giúp chúng ta luôn biết sống nhân ái và bao dung với hết mọi người như Chúa đã yêu thương chúng ta. Amen

Thứ bảy: Mt 12, 14-21

Cổ nhân thường dạy: Để có được hạnh phúc và thành công trong cuộc đời thì một trong những đức tính quan trọng mà con người cần ghi nhớ và lưu tâm tu dưỡng đó chính là “chữ nhẫn”.  

Nhẫn trong mối quan hệ giữa con người với con người, gọi là nhẫn nhịn.

Nhẫn trong mối quan hệ giữa con người với mục đích, lý tưởng gọi là nhẫn nại.

Tin mừng hôm nay, thánh Matthêu trình bày cho chúng ta thấy Chúa Giêsu chính là mẫu gương sáng ngời dạy ta học lấy “chữ nhẫn”.

- Với mục đích và lý tưởng giải thoát con người khỏi mọi đau khổ ma quỷ gây nên, Chúa Giêsu đã nhẫn nại thi hành sứ mạng rao giảng tin mừng và chữa lành mọi bệnh tật. Các trang tin mừng cho thấy, Người đã rảo khắp các nẻo đường Palestin để thi hành sứ vụ. Trong mọi hoàn cảnh thuận lợi hay khó khăn Người vẫn trung thành nhiệm vụ của mình. Cụ thể đoạn tin mừng hôm nay cho biết: Mặc dù mạng sống của Ngài đang bị đe dọa bởi sự thù ghét của những người Pharisêu. Nhưng không vì thế mà làm Người chán nản, chùn bước. Trái lại, Người sẵn sàng rời bỏ nơi đó tìm đến nơi khác để tiếp tục thi hành sứ vụ của mình.

- Trong mối quan hệ với con người: Với quyền năng của Thiên Chúa. Ngài chỉ cần phán một lời là tất cả đều tan xương nát thịt đối những kẻ chống đối. Nhưng Chúa Giêsu lại không chọn cách thế đó, trái lại Ngài rất nhân từ, nhẫn nhịn nên luôn tìm mọi cách để tránh khỏi những cuộc đối đầu không cần thiết. Bởi vì Ngài hiểu rằng: Lùi một bước trời yên biển lặng, nhẫn một chút sóng gió êm xuôi.

 Đó quả là cách thế lựa chọn khôn ngoan của người tôi trung mà tiên tri Isaia đã loan báo: “Người không cãi cọ hay dức lác, và không ai nghe tiếng Người ngoài đường phố. Người không bẻ gãy cây sậy đã giập, không dập tắt tim đèn còn khói, cho đến lúc Người khiến sự công minh được toàn thắng”.

Chữ nhẫn rất cần cho đời sống hôn nhân. Nếu vợ chồng biết nhẫn nhịn chịu đựng lẫn nhau và kiên trì dung hòa những khác biệt, chắc chắn đời sống vợ chồng sẽ rất hạnh phúc. Trái lại, nếu vợ chồng thiếu nhẫn nhịn trong lời nói và cư xử chắn chắn hôn nhân sẽ có nguy cơ rạn nứt và đỗ vỡ.

Chữ nhẫn cũng hết sức cần thiết trong việc giáo dục con cái. Giáo dục là quyền và bổn phận cao quý mà TC tặng ban cho cha mẹ. Vì thế, cha mẹ không thể giao phó trách nhiệm này cho bất kỳ ai cả. Tuy nhiên để giáo dục con cái hiệu quả, các bậc làm cha mẹ cần phải có đức nhẫn nại và dịu dàng vì mưa dầm sẽ thấm đất; lạt mềm mới buộc chặt được. Cứng rắn và nóng vội sẽ dẫn đến gãy đỗ.

Nhẫn chịu là phần đức cao quý của con người, không chỉ cần thiết trong đời sống hôn nhân và gia đình nhưng “chữ nhẫn” rất cần trong tất cả các mối tương quan của cuộc sống. Người học được “chữ nhẫn” sẽ giữ được hòa khí, nhờ đó mới hóa giải được mọi mâu thuẫn, tranh chấp xảy ra. Sống hài hòa nhẫn nhịn sẽ dễ dàng thu phục lòng người. Nhẫn nại trong công việc chắc chắn sẽ đưa đến thành công.

Xin Chúa cho chúng ta biết học và sống “chữ nhẫn” theo gương Chúa.